كول مب
حصیر بافی چگونه انجام می شود؟

حصیر بافی چگونه انجام می شود؟

ویرایش: 1394/7/10
نویسنده: golbarg
حصیر بافی چگونه انجام می شود؟
مواد اولیه مصرفی:

مواد اولیه مصرفی:
مواد اولیه حصیربافان نقاط مختلف ایران به نسبت تنوع محیط جغرافیایی کشور متنوع است و بیشتر عبارت است از برگ درخت خرما، ساقه‌های نی باتلاقی مناطق گرمسیری و سردسیری، ساقه گندم، ترکه بید و ... مواد پرداخت کننده که عبارتنداز انواع روغن‌ها از جمله روغن جلاء.

ابزار کار:
ابزار و وسایل مورد استفاده در حصیر بافی بسیار ساده و محدود نظیر داس، انواع کارد، اره، رنده، انبر دست، قیچی، سوزن، درفش، دفتین و سنگ نفت است.
این ابزار عمدتاً برای قطع گیاهان و پیراستن آنها به منظور آماده سازی مواد اولیه مورد استفاده قرار می‌گیرد و گاهی نیز حین تولید به عنوان وسیله کمکی امر ساخت را تسهیل می‌بخشد.

نوع تهیه :
این هنر دستی منحصراً در شهرستان بافق و بخش های بهاباد و مبارکه رایج و تماماً به وسیله زنهای خانه دار در اندازه های مختلف تهیه می گردد و بیشتر از برگ درخت خرمای وحشی نر و برگ خرمای وحشی ماده، ساقه های نی خودروی اطراف جویهای آب ( که البته الیاف درخت خرما بیش از سایر گیاهان در حصیربافی مورد توجه است ) استفاده می شود .
شاخه های درخت نخل به صورت مدور و بندبند از ابتدای رویش تنه در اطراف درخت روئیده و همزمان با رشد تنه نخل، بزرگ می شود. در انتهای هر شاخه برگهای پنجه ای شکل وجود دارد که توسط برگهای بلند و باریک و سرنیزه ای مانند احاطه شده ؛ این برگهای سرنیزه ای از الیاف مویی مانند که در کنار هم قرار گرفته و پوشیده از سبزینه است تشکیل شده و در صورت قطع عرض آن نمایی از عدد 7 دیده می شود. پس از جدا کردن و تمیز کردن برگها قسمت انتهایی هفت را جدا نموده و پس از تبدیل به نوار در آفتاب قرار داده تا خشک و سفید رنگ گردد .
رشته های باریک به دست آمده را در آب گذاشته تا نرم و انعطاف پذیر و قابل مصرف برای تولید انواع فرآورده های حصیری گردد. سپس نوارهای آماده شده را به رنگهای گوناگون و متنوع رنگ آمیزی و جهت مصرف نهایی برای بافتهای مختلف حصیری به کار می رود.

 آنچه بیشتر محصولات حصیری را تشکیل می دهد، مهارت و ذوق هنرمندان است .

شرایط و نوع مصرف تولیدی ها :
بافت بادبزن بستگی به فصل دارد، مثلاً در فصل تابستان بادبزن می بافند. بافت حصیر به عنوان پادری نیز در بافق متداول است. مراحل کار بدین ترتیب است که برگها را می چینند، می خیسانند و در حالیکه مرطوب است می بافند. مورداستفاده این حصیرها برای زیر رختخواب و به عنوان زیرانداز است.

چگونگی تهیه و موارد مصرفی در این رشته هنری :

برای تولید پادری و کفپوش ابتدا الیاف مویی ساقه درخت خرما را خیس و آنرا زیر پارچه ای مرطوب نگهداری می کنند تا نرم و انعطاف پذیر شود. سپس الیاف حاصله را تابیده و به ریسمان های مقاوم و محکمی تبدیل و آنگاه ریسمان های بدست آمده را بر روی چهارچوب ویژه ای که تقریباً به اندازه فرآورده های تولید شده می باشد سوار نموده و بافتن آن را آغاز می نمایند.
تار فرآورده را همان ریسمان ها تشکیل داده و الیاف مویی را از لابه لای تارها عبور و با دفتین بافت را محکم می کنند و اضافی الیاف را بریده تا قسمتهای خارجی صاف و یکسان گردد .
بعد از اتمام بافت، روی فرآورده را به وسیله دستگاه مخصوصی کاملاً صاف و یکنواخت نموده و توسط محلول کلر آنرا شستشو و سپس نقاشی و رنگ آمیزی می کنند و جهت فروش آماده می شود .
بافت یک پادری حدود سه ربع تا یک ساعت به طول می انجامد و موارد مصرفی آن عبارتند از : سیس خرما، لیف خرما، نخ گونی.

تولیدات پادری اغلب در اندازه های 80×50 ، 60 × 40 ، 90 × 60 ، 125 × 65 تولید می گردد .
ابزار کار مورد استفاده بافنده پادری عبارتند از :
قیچی ( که ساخته شده از تکه لوله آب و فنر ماشین است ) مندل یا دفتین ، چوب پشت بافته .

 نقوش و رنگها

 برای رنگ کردن برگ نخل جوهر رنگی از عطاری تهیه می کنند که نام آن بقم است. بقم به چند رنــگ وجود دارد و به رنگهای سبز، آبی، بنفش و نارنجی. بقم را با زرد چوبه مخلوط می کنند تا رنگ آن جلای بهتری داشته باشد و روشنتر شود و برای اینکه رنگ تیره تر یا روشنتر شود مقدار زردچوبه را کم یا زیادتر می کنند. نقش ها در حصیر یا سبد و دیگر محصولات ذهنی بافته می شود و به صورت لوزی های کنگره دار و هندسی بافته می شود.

در این نوع بافت نیز گاهی در حین کار از نخ های رنگی استفاده می شود و یا پس از پایان بافت به وسیله سوزن و با عبور نخ های رنگی از لای نی ها باعث ایجاد نقش بر روی کار می شوند.

طریقه تهیه مواد اولیه و شیوه بافت نی باتلاقی:
پس از رسیدن نی به قطر و طول مطلوب بوسیله داس از نزدیک‌ترین محل به ریشه قطع و پس از جدا کردن برگ‌هایش در قسمت بالای آن در جهت طولی شکافی با چاقو ایجاد می‌شود سپس به صورت انبوه روی هم قرار گرفته و کوبیده می‌شود تا به صورت نوارهایی با عرض‌های متفاوت در آید در مرحله بافت نوارهای حاصله در کنار یکدیگر قرار گرفته و به صورت سه تا زیر، سه تا رو بافته می‌شود و همانگونه که گفته شد حاصل کار بیشتر به مصرف حصیر زیرانداز، حصیر سقف و بدنه کپر می‌رسد.

ضررهای حصیر بافی : این حرفه به خاطر در تماس بودن پاها با آب و وسایل کاری که نم را به خود جذب می کند(نمور)، خیلی زود بافنده را دچار درد پا و زانو و نهایتاً به روماتیسم مبتلا می کند و گاهی بافنده مجبور به معالجه طولانی و انجام جراحی بر روی پا می گردد و اینها به دلیل نامساعد بودن وضع کارگاه های موجود است که نمور و غیربهداشتی است



منبع:

http://www.mihan24.com/article-3830-0-0-277.html

امتیاز دهی به مقاله



نظرات   (0 نظر)
مرتب سازی بر اساس:

 
ثبت نظر:
شما می توانید درباره حصیر بافی چگونه انجام می شود؟ نظر دهید یا سوال بپرسید:
نام و نام خانوادگی:
کلمات کلیدی: حصیربافی خرما ، نی ، ساقه گندم ، ترکه بید ، درفش ، قیچی ، برگ خرمای وحشی ، تولید پادری وکفپوش ، نخ گونی ، لیف خرما ، جوهررنگیزردچوبه ، روماتیسم ، روغن جلا